Rozrywka

Na wesoło

Łemkowie i Łemkowszczyzna

Domy Łemków Wracając do historii Towarzystwo Patriotyczno- Historyczne Renesans ze Skarżyska- Kamiennej, udało się w podróż na Łemkowszczyznę, aby podziwiać tam pozostałości po tej jakże barwnej kulturowości. Łemkowie, to wschodniosłowiańska grupa etniczna, stanowiąca integralną część narodu rusińskiego. Do okresu wysiedleń, mających miejsce w latach 1945–1947, ludzie ci zamieszkiwali w zwartej grupie obszar Beskidu Niskiego i Bieszczad. Lud łemkowski, żyjąc przez wieki między Odrą a Bugiem, wytworzył swoją fascynującą kulturę i obyczajowość. Łemkowie zachowali własną zwyczajowość, sztukę oraz swój specyficzny folklor. Zagrody łemkowskie Łemkowskie zagrody były praktycznie jednobudynkowe. Chatę taką nazywano chyżą. Mieściła ona dom mieszkalny, a także pomieszczenia gospodarcze. Nad całością znajdował się obszerny strych pełniący rolę stodoły. Największą zaletą tego typu budownictwa, oczywiście w górskim klimacie była ochrona przed stratami ciepła. Domy budowano zatem tak, aby część mieszkalna znajdowała się od strony południowej. Chyże stawiano ze świerkowych lub jodłowych półbali, układanych zrębowo. Drewniana konstrukcja łemkowskiego domu, opierała się na podmurówce wykonywanej z kamieni spojonych ze sobą gliną. Pomieszczenia Układ pomieszczeń był szeregowy umieszczano w tej chacie, część mieszkalną, stajnię i boisko, gdzie trzymano wóz. Część mieszkalna podzielona była na izbę, alkierz i sień wraz z komorami. Pokrycie chyży stanowił krokwiowy dach dość dużych rozmiarów, gdyż musiał pomieścić spore ilości siana zgromadzonego tu na zimę. A podłoga....... Wewnątrz izby, chodziło się po glinianym klepisku. Tylko najbogatsi chłopi mieli podłogę z desek. Światło dochodziło do wnętrza domu, przez małe liczne okienka. Niskie futryny miały na celu utrudnienie dopływu świeżego powietrza do izby. Łemkowskie chyże nie były bogate w zdobienia. Dekoracje stolarskie były nieliczne, za to często malowano ściany od zewnątrz. Szpary między szwałami (przerwami między balami upchanymi mchem lub trocinami) dokładnie bielono, wcześniej wypełniając gliną.   Panu Tadeuszowi Jaworowi dziękujemy za wycieczkę na Łemkowszczyznę, aby wiedzę naszych czytelników ubogacić pięknymi fotografiami.   Ewa Michałowska -Walkiewicz Czytaj dalej

0 2

Na wesoło

SZKATUŁKA

  Historia szkatułek   Porcelanowa lub kryształowa   Każda kobieta, pragnie swoje precjoza przechowywać w pięknej obudowie. Od zawsze służyły temu szkatułki z czystej porcelany jak również wykonane z przezroczystego kryształu. Prześledźmy zatem historię pewnej szkatułki, znalezionej w świętokrzyskich Krynkach.   Pudło na klejnoty   W puławskiej Świątyni Sybilli znaleziono sporą skrzynką o długości około 50 centymetrów. Przedmioty tych rozmiarów służyły pierwotnie do przechowywania kosztowności. Cenne były one nie tylko dlatego, że wykonane były ze słota lub srebra, ale dlatego iż zawierały w sobie inkunabuły i księgi, dokumenty i unikatowe manuskrypty. Drewniane skrzynie, uzbrojone w przechodzący przez skoble gruby pręt zamykany na kłódkę, chroniły drogocenną zawartość przed złodziejami. Z oczywistych powodów wykorzystywano je tam, gdzie były pieniądze i biżuteria. Stanowiły wyposażenie kościołów i ratuszy, składów celnych, a także domów cechowych. Z czasem ich zabezpieczenia stawały się coraz to bardziej skomplikowane. Obok skobla z kłódką pojawiły się zamki, zaś wnętrza skrzyń wykładano gładką blachą, lub grubym skunem.   Na przełomie wieków   Na przełomie XV i XVI wieku, przyszła z Norymbergi moda na biżuteryjne skrzynie w całości wykonane z metalu. Wykonywał je kowal do spółki ze ślusarzem, a malarz nakładał specyficzne zdobienia. Dostępu do wnętrza chronił często wieloryglowy zamek, a wejście do niego było starannie zamaskowane. W tym samym czasie, cenniejszą biżuterię, panie domu przechowywały w mniejszych skrzyneczkach. Puzderka na biżuterię i szkatułki, wywodzą się od dużych pancernych skrzyń. Wykonywane bywały one jedynie na zamówienie przez rzemieślników i jubilerów, a upiększały domy zamożnych kupców i arystokracji. To ich było stać na wspaniałe ozdoby biżuteryjne, w których chodziły zamożne damy i matrony. Do takich skarbczyków wkładano nie tylko biżuterię w rodzaju pierścieni czy kolii. Gdy Maria Józefa Saska, córka króla Augusta III, wychodziła za delfina Ludwika Ferdynanda Burbona, w posagu wniosła także szkatułkę na biżuterię. Były w niej oprócz wisiorów, pięknych guzów oraz perłowych broszy, sprzączki do butów, kołnierzyki, a nawet bawet, czyli trójkątny kawałek tkaniny stanowiący element sukni.   Odlewane pojemniczki   Odlewane i tłoczone z metalu pojemniczki biżuteryjne, szczególnie popularne były w początkach XX wieku, gdy triumfy święciła estetyka art nouveau. W angielskich domach za czasów królowej Wiktorii, znaleźć można było tak zwane trinket boxes. Były to oczywiście niewielkie puzderka, które mogły kryć nie tylko biżuterię, lecz także wszelkiego rodzaju skarby i znaleziska. Często miały one charakterystyczną przykrywkę zdobioną figurką zwierzęcia. Szczególnie fantazyjnym wymysłem były pudełka zaopatrzone w mechanizm grający. Pojawiły się one z końcem XVIII wieku.   W Krynkach   W jednym ze starych domów przeznaczonych do rozbiórki w miejscowości Krynki, odnaleziono porcelanową szkatułkę z wygrawerowanymi inicjałami EMiIG, w imię wiecznej miłości. Jak ustalono z dostępnych naszej redakcji źródeł historycznych, w wiosce tej przed laty mieszkał legionista marszałka Piłsudskiego, który bardzo był zakochany w córce rymarza Jędrzeja. Młodzi nie mieli pieniędzy na zakup złotego pierścienia zaręczynowego, jedynie panna rymarzówna dostała od swojego lubego porcelanową szkatułkę, która stanowiła prezent wyprawny jego matki.   Jak zatem widać, piękne szkatułki mogły też stanowić drogocenny dar zaręczynowy, który dziś możemy zademonstrować naszym czytelnikom na zdjęciach, za które dziękujemy panu Witoldowi Brzeskiemu- historykowi z Iłży.   Czytaj dalej

0 1

Na wesoło

0 1

Na wesoło

2 2

Na wesoło

0 2

Na wesoło

0 3

Na wesoło

0 0

Na wesoło

0 15

Trwa przekierowywanie...

Trwa przetwarzanie ...

Twój kłos został poprawnie oddany!

Twój kłos został usunięty!

Wystąpił błąd podczas kłosowania. Twój kłos nie został oddany!

Plik jest zbyt duży, dozwolona wielkośc to max 10MB.

Korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

Zamknij