Rozrywka

1 4
Kłosuj Komentuj Ulubione

DZIEJE OPATOWA

Opatów

Miasto województwa świętokrzyskiego

Towarzystwo Historyczno-Patriotyczne Renesans ze Skarżyska - Kamiennej, postanowiło zgłębić historię Opatowa. Kilka dni temu właśnie wybrało się tam na wycieczkę, by naszym czytelnikom przybliżyć dzieje tego miasta. Opatów, to niewielkie miasto należące do województwa świętokrzyskiego i do powiatu opatowskiego. Kiedyś Opatów był własnością Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła Sierotki. Często zatem na nie mawiano Opatów Radziwiłłówka.

Położenie

Miasto to położone jest w Małopolsce w Ziemi Sandomierskiej, na wzgórzach o wysokości od 200 do 300 m n.p.m. Opodal rozciągają się pasma Gór Jeleniowskich i Iwaniskich. Przez miasto przepływa rzeka Opatówka, rozdzielając je na dwie części i przecinając głęboką doliną. Opatów położony jest na skrzyżowaniu tras numer 9 E371 Radom - Rzeszów i numer 74 Piotrków Trybunalski - Hrubieszów. Jak donoszą nam dane historyczne o mieście Opatowie, świadectwem najstarszej fazy zasiedlania dawnego Opatowa zwanego Żmigrodem, są głównie fragmenty ceramiki z późnego neolitu oraz wczesnej epoki brązu. Prawdopodobnie był to ośrodek grodowo-miejski powstały w ramach budowy struktury administracyjno-gospodarczej państwa pierwszych Piastów. Początki osadnictwa na dzisiejszym terenie miasta są datowane na przełom X i XI wieków. Gród o nazwie Żmigród, powstał zapewne pod koniec wieku X. Pierwotnie grodzisko znajdowało się w północnej części obecnego miasta. Miało ono kształt cypla o podłożu lessowym, o powierzchni 1 hektara i zbudowane było na wysokim brzegu rzeki, noszącej dawniej nazwę Łukawy. Funkcjonowało ono na wzgórzu wokół klasztoru bernardynów, gdzie archeolodzy odkryli ślady zabudowy miejskiej z XI wieku. Tam też zbudowano pierwszą świątynię miasta, kościół na planie rotundy romańskiej, prawdopodobnie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny. Nowa nazwa „Opatów", po raz pierwszy pojawia się za czasów Kazimierza Sprawiedliwego w 1189 roku. Istnieją także przesłanki zapisane w Kronice Jana Długosza, że w Opatowie była pierwsza polska komandoria zakonu templariuszy.  założona za czasów Henryka Sandomierskiego, który uczestniczył w krucjatach do Ziemi Świętej wraz ze wspomnianymi zakonnikami. Pozostałością klasztoru templariuszy ma być rzekomo kolegiata świętego Marcina, istniejąca po dziś dzień.

Nadanie księcia Brodatego

W roku 1237, z nadania księcia Henryka Brodatego,Opatów wraz z kilkunastoma wsiami przeszedł na własność biskupów lubuskich. W 1282 roku, biskupi uzyskali od księcia Leszka Czarnego przywilej umożliwiający nadanie wsiom i miastom prawa niemieckiego. Opatów zatem lokowany był na prawie magdeburskim. Od piętnastego stulecia, do utraty niepodległości naszej Ojczyzny, Opatów był miejscem sejmików województwa sandomierskiego. Także tutaj, w XV wieku odbywały się wyroki sądu ziemskiego dla okolicznej szlachty.

Najazdy mongolskie

Podczas najazdu Tatarów, Opatów został niemal całkowicie zniszczony. W roku 1514 dobra opatowskie kupił kanclerz koronny Krzysztof Szydłowiecki. W tym czasie miasto zostało należycie ufortyfikowane. W 1760 roku, król August III Sas mianował Pejsaka Chaimowicza mieszkańca Opatowa, królewskim syndykiem do spraw żydowskich i jednym z faktorów warszawskiego dworu. W XVIII wieku, Opatów stał się przystanią dla wielu Greków, którzy na ziemiach Królestwa Polskiego szukali schronienia przed prześladowaniami tureckimi. Uzyskali oni pozwolenie na zakładanie świątyń i odprawianie nabożeństw w obrządku bizantyjskim. Już w 1778 roku, w tym mieście powstała prawosławna parafia pw. św. Mikołaja.

Rok 1863

W okresie powstania styczniowego, Opatów był miejscem bitwy pomiędzy oddziałami II korpusu generała Józefa Hauke- Bosaka z Rosjanami. Opatów w czasie powstania styczniowego wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Oddziały generała Bosaka zdobyły Opatów w dniu 25 listopada 1863 roku. Poległ wtedy jedynie porucznik Tyszkiewicz. Zdobyto na wrogu broń i amunicję. Bitwa opatowska, przeszła do historii jako największa, a zarazem ostatnia bitwa powstańcza.

Dwudziestolecie międzywojenne

W okresie międzywojnia, Opatów odwiedził Jarosław Iwaszkiewicz i opisał go w swoich Podróżach po Polsce. W wiosce Zochcin, leżącej dwa kilometry od Opatowa urodził się pisarz Stanisław Czernik. W innej pobliskiej wsi Wsola, urodził się autor Ferdydurke Witold Gombrowicz. W czasie II wojny światowej, Opatów był terenem aktywnej działalności podziemnej. W nocy z 12 na 13 marca 1943 roku, partyzanci z oddziału Jędrusiów, przy współudziale miejscowych oddziałów AK, dokonali udanej akcji odbicia 82 więźniów z tutejszego więzienia. W sierpniu 1944 roku, w rejon Opatowa dotarła Armia Czerwona, w ramach operacji lwowsko-sandomierskiej. tocząc walki o powiększenie przyczółka baranowskiego.

Okres powojenny

Po wojnie w mieście rozwinął się przemysł przetwórczy – spożywczy i włókienniczy. Wybudowano tu nowe osiedle mieszkaniowe im. Mikołaja Kopernika, Miejski Dom Kultury, lecz mimo wszystko miasto to straciło na znaczeniu.


 

Ewa Michałowska - Walkiewicz

Ewa M. z Ewa Michałowska-Walkiewicz Pisze

Malwina W.

Zachęciła mnie Pani do odwiedzenia tego ciekawego miejsca :)

0

13 lip 2018, 11:14:07

Przeczytaj również

0 0
0 0

Trwa przekierowywanie...

Plik jest zbyt duży, dozwolona wielkośc to max 10MB.

Korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

Zamknij