Talenty i pasje

Muzyka

Śladami dawnych zwyczajów

Choć świąteczny czas już za nami, warto na chwilę zatrzymać się przy tradycjach, które przez wieki kształtowały lokalną tożsamość i wspólnotę mieszkańców. Kolędowanie, dziś coraz rzadziej spotykane w swojej dawnej formie, pozostaje ważnym elementem historii Pisarzowic, świadectwem dawnych obrzędów, sąsiedzkich relacji i bogactwa kultury ludowej, o które do dziś dbają członkowie KGW „Strażniczki Tradycji”. Słowo „kolęda” pochodzi od łacińskiego calendae, które w kalendarzu rzymskim oznaczało pierwszy dzień miesiąca. Szczególnie uroczyście obchodzono calendae Januariae, czyli początek stycznia. Słowianie zaadaptowali ten termin do własnych zimowych obrzędów związanych z przesileniem zimowym – Godami. Pierwotnie kolęda nie była pieśnią o narodzinach Chrystusa. Oznaczała noworoczny dar, wizytę u sąsiadów z życzeniami pomyślności lub samo obchodzenie domów. Dopiero chrześcijaństwo nadało tym praktykom nowy sens, wypełniając dawne formy treścią biblijną. W okresie kolędowym składano sobie życzenia, obdarowywano się drobnymi prezentami i śpiewano pieśni, to właśnie one dały początek kolędom, jakie znamy dziś. Poniżej fragment z książki „Moje Pisarzowice w dokumentach, fotografiach, wspomnieniach”: (…) Trzeci dzień świąteczny, Dzień św. Szczepana był czasem ożywionych spotkań rodzinnych i sąsiedzkich. Łamano się opłatkiem, składano życzenia, obsypywano się owsem na szczęście. Był to także początek karnawału, wesel i chodzenia kolędników. Gospodarze nosili w woreczkach zboże do kościoła, które po poświęceniu mieszano z ziarnem przeznaczonym do siewu. Po świętach Bożego Narodzenia rozpoczynano wizyty duszpasterskie, czyli kolędę – tradycję pielęgnowaną do dziś. Jedynie w latach 2020–2021, z powodu pandemii COVID-19 i związanych z nią obostrzeń, odwiedziny te zostały wstrzymane. Jeszcze w latach 60. XX wieku księdzu towarzyszyli kościelny i organista (pamiętam kościelnego Morcina oraz organistę Tremble). W Nowy Rok, od wczesnych godzin porannych, w Pisarzowicach rozbrzmiewały śpiewy, muzyka i śmiech. Do każdego gospodarstwa przybywali kolędnicy – najczęściej młodzi chłopcy, którzy własnoręcznie wykonywali szopki z figurkami Świętej Rodziny, pastuszków i zwierząt. Chodzili także z gwiazdą lub z kozą. Kolędnicy byli przebrani za rozmaite postacie: śmierć, żołnierza, starą babę, cygankę, młodą matkę z dzieckiem, gospodarza, diabła, anioła czy pasterza. Jeden z nich grał na „rogu” – bydlęcym rogu. Każdej odwiedzonej rodzinie składali życzenia, na przykład: „Na szczynście, na zdrowie, na tyn Nowy Rok, żeby wom się rodziła kapusta i groch. Wysokie żytko jak korytko, w kożdym kontku po dzieciątku, a za piecem pięć.” W zamian należało obdarować kolędników – najczęściej kiełbasą i gorzałką. Dziś tradycja ta przybiera inną formę: w szkołach, przedszkolach, parafiach i organizacjach odbywają się spotkania opłatkowe, jasełka i koncerty kolęd. Śpiewa się zarówno tradycyjne kolędy, jak i pastorałki oraz przyśpiewki kolędnicze, m.in.: „Sięgnijcie do pieca – wyjmijcie kołoca, sięgnijcie do skrzyni – wyjmijcie pół świni…” czy humorystyczne: „Wśród nocnej ciszy grasują myszy, niech gosposia weźmie kija i te myszy powybija – na ten Nowy Rok.” W ostatnich latach coraz rzadziej spotyka się kolędników odwiedzających domy w Pisarzowicach. Jednocześnie przybywa spotkań opłatkowych, noworocznych wydarzeń oraz jasełek i występów najmłodszych mieszkańców. Członkowie zespołu „Pisarzowianki” od ponad dwóch dekad wciela-ją się w rolę kolędników, biorąc udział w przeglądach kolęd i pastorałek zespołów KGW i grup kolędniczych w całym regionie, od powiatów bielskiego i cieszyńskiego po żywiecki, oświęcimski, suski i wadowicki. Śpiewają zarówno w kościołach katolickich, jak i ewangelickich. „Za kolędę dziękujemy, zdrowia, szczęścia wam życzymy, byście gospodarze zdrowi byli i błogosławieni na ten Nowy Rok 2026.” Cecylia Puzoń Czytaj dalej

0 0

Muzyka

WIDOWISKO "NIEPODLEGŁOŚĆ PIESNIĄ OPOWIEDZIANA"

10 listopada zespoły "Trojak" i "Porębianie" zaprosiły mieszkańców naszej gminy do muzycznej wędrówki przez stulecia. Ich "Niepodległość pieśnią opowiedziana" weszła już do kalendarza obchodów Narodowego Święta. Tegoroczne widowisko stało się kolejnym przyczynkiem do tego, żeby patriotyczne strofy miały swoje miejsce nie tylko w pożółkłych śpiewnikach, ale też w żywej pamięci. Bernardyna Bryzek – spiritus movens artystycznego przedsięwzięcia – zapowiadając dzieci z "Trojaka", zauważyła, że ludowa twórczość była w latach niewoli ostoją polskości. Dlatego przedstawienie rozpoczął przekładaniec krakowiaków i walczyka w wykonaniu najmłodszych tancerzy-śpiewaków. Wesołe hołubce ustąpiły pieśni inspirowanej wierszem Adama Asnyka i wierszowi Cypriana Norwida "Po to właśnie" z niezapomnianą frazą o popiele i diamencie. Żołnierskie melodie poprowadziły widzów przez powstańcze i wojenne epizody. Natomiast "Moja piosnka" Norwida i "Polskie kwiaty" zostały zadedykowane Polonii. Kolejne utwory o konfesyjnym i modlitewnym charakterze, w kameralnym opracowaniu, śpiewane na dwa głosy i przez solistki wywołały gromkie i długo niemilknące brawa. Słowa pieśni Jacka Kaczmarskiego splotły się z poezją Juliana Tuwima i Czesława Miłosza w opowieść o ostatnich wydarzeniach naszej historii. Na finał "Porębianie" przypomnieli "Modlitwę o wschodzie słońca" Natana Tenenbauma z muzyką Przemysława Gintrowskiego. Publiczność nagrodziła to brawurowe wykonanie – i cały występ – owacją na stojąco. W piątkowy wieczór w Porębie Wielkiej władze Gminy Oświęcim reprezentował sekretarz Robert Dziuba. Wśród gości był m.in. starosta Zbigniew Starzec. Wyjątkowo na widowni zasiadła założycielka zespołu "Porębianie" Wanda Heród – kontuzja sprawiła, że nie mogła stanąć na scenie. W sali Domu Ludowego zabrakło krzeseł, co najlepiej świadczy o tym, że wciąż jesteśmy spragnieni narodowych uniesień. Czytaj dalej

3 1

Muzyka

1 1

Muzyka

1 2

Trwa przekierowywanie...

Trwa przetwarzanie ...

Twój kłos został poprawnie oddany!

Twój kłos został usunięty!

Wystąpił błąd podczas kłosowania. Twój kłos nie został oddany!

Plik jest zbyt duży, dozwolona wielkośc to max 10MB.

Aktualnie trwa modernizacja sklepu.
Zapraszamy już wkrótce!

Korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

Zamknij