Rozrywka

1 7
Kłosuj Komentuj Ulubione

HISTORIA HAFTU KRZYŻYKOWEGO

Historia haftu krzyżykowego

 

Obrazy ze Stawu Kunowskiego

 

Nasza redakcja została zaproszona do Stawu Kunowskiego do domu pani Witoldyny Gałkowskiej, która we wspaniały sposób wykonuje historyczne obrazy haftem krzyżykowym. Jej brat pan Jan Ireneusz Olszewski zorganizował dla nas wieczorek historyczny, podczas którego przypomniał wszystkim historię tego rodzaju haftu.

 

Wspaniała technika

 

Haft należał do najwyżej cenionych technik, polegających na zdobieniu tkanin. Znany był on już w starożytności w Grecji i Rzymie. Haft ceniono tak bardzo, że właśnie nim ozdabiano szaty o symbolicznym znaczeniu, takie jak kapy koronacyjne i płaszcze królewskie. Do dziś haft uznawany jest za wspaniały sposób dekorowania eleganckich ubiorów i tkanin zdobiących wnętrza domów. Żywa pozostaje nadal tradycja haftowania szat liturgicznych. W średniowieczu sztukę hafciarską ceniono na równi z malarstwem. Najsłynniejszymi ośrodkami, w których powstawały wspaniałe hafty były Sycylia i Anglia. Określenie opus anglicanum, było synonimem wysokiej jakości haftu. W Anglii działało wiele pracowni hafciarskich, o których poziomie artystycznym i technicznym świadczą zachowane zabytki.

 

Tkanina z Bayeux

 

Najprawdopodobniej w jednym z angielskich warsztatów wykonana została tzw. tkanina z Bayeux. Należy ona do najsłynniejszych dzieł kunsztu hafciarskiego. Na siedemdziesięciometrowym pasie lnianej tkaniny wyhaftowano barwnymi wełnianymi włóczkami, scenę batalistyczną opisującą podbój Anglii przez Wilhelma Zdobywcę w 1066 roku. Wykonanie haftu przypisywano niegdyś królowie Matyldzie, żonie Wilhelma Zdobywcy. Dziś uważa się jednak, że tkanina została zamówiona przez Odona, przyrodniego brata Wilhelma i biskupa Bayeux, z okazji poświęcenia tamtejszej katedry w 1077 roku. Tkanina z Bayeux jest jednak nie tylko opowieścią historyczną, ale też stanowi ona swoisty dokument ówczesnego życia, na którym utrwalone zostały sceny koronacji, uczt, budowania statków i oglądania komety na nieboskłonie.

 

Haft w Polsce

 

Również w Polsce na dworach książęcych i rycerskich działały pracownie hafciarskie. Haftowano w nich tkaniny do dekoracji wnętrz, jak również szaty dworskie i kościelne. W kronice opactwa benedyktyńskiego w Zwiefalten zapisano, że Salomea wdowa po Bolesławie Krzywoustym, ofiarowała tamtejszemu klasztorowi „płaszcz na szatę mszalną obrzucony złotymi naszyciami i u dołu obszyty czerwonym obramieniem, który według zwyczaju tego ludu zdobiony jest w złote gwiazdy”. Oprócz płaszcza, ówczesny kronikarz wymienia jeszcze inne bogate tkaniny, co świadczy o cennym wyposażeniu polskich świątyń i siedzib naszych możnowładców. Hafciarstwem zajmowano się również w klasztorach, do czego w niektórych zakonach, na przykład u brygidek, zobowiązywała reguła. Rozkwit sztuki hafciarskiej przypadł na wiek XIV i XV. Z imienia znani są wymienieni w rachunkach dworskich, dwaj hafciarze pracujący dla królowej Jadwigi i Władysława Jagiełły, a byli to Klemens i Jan. Na życzenie królowej wykonali oni ornat dla jednego z saksońskich klasztorów. Na polecenie króla Jagiełły, wspomniany Klemens sporządził haftowane zasłony i królewskie proporce. W samym Krakowie działały też liczne pracownie hafciarskie. Wiadomo, że na początku XV wieku Krakowie zamieszkała Włoszka z Ferrary, która zajmowała się naszywaniem pereł i drogich kamieni na szaty dworskie. Niestety haftowanych świeckich ubiorów czy akcesoriów mody zachowało się z tego okresu bardzo niewiele.

 

Wawelska jałomużniczka

 

Jednym z eksponatów sztuki hafciarskiej, jest przechowywana w skarbcu katedry wawelskiej jałomużniczka- aumoniere, czyli zawieszana u pasa sakiewka noszona przez kobiety i mężczyzn. Jałomużniczka została wykonana w około 1340 roku, najprawdopodobniej we Francji. Wyhaftowana została na niej jedwabnymi i złotymi nićmi scena z rycerskiego romansu. Do najwspanialszych dzieł średniowiecznego hafciarstwa należą aparaty burgundzkie. A jest to zespół szat liturgicznych składający się z ornatu, dwóch dalmatyk, trzech kap oraz dwóch antepediów. Wykonano je na zlecenie Filipa Dobrego, władcy Burgundii, który w 1430 roku ustanowił Zakon Złotego Runa. Szat tych, używano podczas uroczystych liturgii w kaplicy zakonu w Dijon. Na antepediach głównymi przedstawieniami są Tron Łaski i Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny, ujęte postaciami proroków i apostołów. Na kapach zaś zmyślnie ukazano Tronującą Marię, Chrystusa jako Salvatora Mundi oraz Św. Jana Chrzciciela, a w sześciokątnych niszach postacie proroków i patriarchów. Do wykonania haftów mistrzowie użyli nici złotych i jedwabnych, a także pereł. Posługiwali się techniką or nué, polegającą na przytrzymywaniu nici metalowych jedwabnymi, co w zależności od gęstości ściegów lub użytych barw dawało efekt cieniowania kształtów i plastyczności.

 

Nasza redakcja dziękuje panu Olszewskiemu za piękną prelekcję. Wiele informacji przekazała panu Janowi Ireneuszowi jego teściowa Irenka, która zapisuje cenne informacje dotyczące historii haftu i rzeźby. Pani Witoldyna Gałkowska ze Stawu Kunowskiego, za swój obraz wykonany haftem krzyżykowym otrzymała statuetkę Złotego Gołębia. Obraz ten zaprezentowano na wspomnianym wieczorku historycznym a nosił on tytuł „W domu Radziwiłów”.

 

Ewa Michałowska - Walkiewicz

Ewa M. z Ewa Michałowska-Walkiewicz Pisze

Cecylia P. z Koło Gospodyń Wiejskich "Strażniczki Tradycji"wPisarzowicach

Kolejny wspaniały,ciekawy artykuł.Pozdrawiam

3

17 cze 2018, 21:38:12

Przeczytaj również

0 3

Żeberka z czekoladowym sosem BBQ

Sezon grilowy w pełni, zatem zapraszamy na przepyszne żeberka z czekoladowym sosem BBQ. Wykonanie ich jest bajecznie proste, a smak zaskakuje i pozostaje w pamięci na długo. Czekolada jako składnik sosu świetnie podkreśla smak żeberek, idealnie się z nimi komponując. Palce lizać! Składniki: Marynata: 1,5 kg żeberek wieprzowych paski extra 1 łyżeczka papryki wędzonej 2 łyżeczki papryki słodkiej 3 ząbki czosnku 2 łyżki sosu sojowego 3 łyżki oleju 1 łyżka suszonego oregano 1 łyżka majeranku 1 łyżka octu winnego 1 łyżka musztardy sól i pieprz 1 łyżka kakao ciemnego z Ghany E.Wedel Sos BBQ: 1 szklanka ketchupu 2/3 szklanki cukru brązowego 1/3 szklanki octu winnego 1 łyżeczka papryki wędzonej 1 łyżeczki papryki słodkiej 1 łyżka musztardy sos pikantny, np. Sriracha lub tabasco do smaku 1 łyżka sosu Worcestershire 1 płaska łyżeczka soli 1 płaska łyżeczka pieprzu mielonego 1 czekolada gorzka E.Wedel  Przygotowanie: Krok 1: Czosnek przecisnąć przez praskę i dokładnie wymieszać z pozostałymi składnikami marynaty. Żeberka pokroić na mniejsze części, doprawić solą i pieprzem, a następnie natrzeć powstałą marynatą i odstawić do lodówki na minimum 2 h lub całą noc. Po tym czasie żeberka wstawić do piekarnika rozgrzanego do temperatury 160°C na 1 h aż zrobią się miękkie. Krok 2: Czekoladę gorzką E.Wedel rozpuścić w kąpieli wodnej. Wszystkie składniki sosu zmiksować blenderem do uzyskania gładkiej konsystencji. Na końcu dodać rozpuszczoną czekoladę gorzką E.Wedel i dokładnie wymieszać. Krok 3: Upieczone żeberka posmarować sosem BBQ i wstawiać do pieca rozgrzanego do temperaturze 210°C na 15 minut. Przed podaniem ponownie posmarować żeberka sosem BBQ. Smacznego! Czytaj dalej

1 7

Odpowiadamy na Wasze potrzeby!

Program „mojaWieś” został stworzony z myślą o Was. Dzięki kwartalnikowi „mojaWieś”, portalowi mojaWies.pl i Ofercie Rabatowej wspólnie budujemy siłę polskiej wsi. Tworzymy ofertę dopasowaną do Waszych potrzeb, negocjujemy z producentami możliwie najniższą cenę, by zaoszczędzić Wasz czas i pieniądze. Wychodzimy naprzeciw Waszym potrzebom i stale poszerzamy asortyment o nowe produkty, zapraszamy do współpracy nowych Partnerów Programu „mojaWieś”, by obniżyć koszty życia na wsi, integrować i edukować. Na łamach czerwcowego kwartalnika powitaliśmy nowych Partnerów Programu „mojaWieś”: E.Wedel – najstarsza w Polsce fabryka czekolady. Każdy – i duży i mały – doskonale zna smak najlepszej czekolady produkowanej od 1851 roku w Polsce. Razem z marką E.Wedel wyruszamy w kulinarną podróż, wykorzystując czekoladę nie tylko do deserów i słodkości. Próbowaliście już żeberek z czekoladowym sosem? Palce lizać! Dr. Oetker – wzniecił w gospodyniach chęć do wypieków, wprowadzając na rynek produkty, dzięki którym każde ciasto musi się udać. W każdym polskim domu gospodynie korzystają z produktów Dr. Oetkera wypiekając torty, ciasta, ciasteczka. Razem z marką Dr. Oetker przygotowujemy pierwsze tegoroczne przetwory, których smak zimową porą, przypomni nam ciepłe, słoneczne lato. GE Lighting – od momentu kiedy Thomas Edison stworzył pierwszą żarówkę w 1890 r., światowej klasy specjaliści czuwają nad światłem w Waszych domach, stale poprawiając efektywność produktów. Jeśli chcesz zaoszczędzić na rachunkach za prąd nawet o kilkadziesiąt procent, koniecznie wymień oświetlenie na LED – żarówki LED znajdziesz w Ofercie Rabatowej w bardzo atrakcyjnych cenach! OVB – to wiodący pośrednik finansowy w Europie, który zadba o bezpieczeństwo Twojej rodziny, zabezpieczy przyszłość dzieci, korzystnie ubezpieczy majątek i zapewni wysoki standard życia na emeryturze. Doradcy OVB załatwią wszystkie formalności za Ciebie. Investa Cars – swoje auto możesz umyć albo szybko albo dokładnie. Odradzamy korzystanie z myjni bezdotykowych i automatycznych, które mogą zafundować naszym autom zarysowania. Warto wziąć sprawy w swoje ręce i przy użyciu dobrych środków do pielęgnacji auta, dłużej cieszyć się czystym pojazdem.  Kosmetyki samochodowe Investa Cars dokładnie zadbają o każdy element auta: karoserię, wnętrze, opony itd. Co więcej, myjąc auto ręcznie oszczędzasz pieniądze, wydając na produkty raz, które będą służyły przez długi czas. Ecorad – pionier na rynku polskim, specjalizujący się w profesjonalnym projektowaniu ogrzewania na podczerwień w budynkach budowlanych. Koszt inwestycji zwraca się już po roku, chronisz pomieszczenie od pleśni i innych patogenów, dobowy koszt ogrzewania nie przekracza nawet 24 zł! Idź z duchem czasu, zamontuj w swoich budynkach hodowlanych „energię życia” (jaką jest nazywana podczerwień) i korzystaj z nowoczesnych metod hodowli zwierząt! Dla członków Programu „mojaWieś” mamy atrakcyjne ceny, a projekt ogrzewania otrzymasz gratis! Haier – od 9 lat jest liderem wśród producentów AGD na świecie. Wspólnie z Partnerem stawiamy na jakość i dobrą cenę, oferując Wam innowacyjne chłodziarki, chłodziarko-zamrażarki, zamrażarki w świetnej, wynegocjowanej cenie. Wysoka jakość to wizytówka marki Haier, która nigdy Cię nie zawiedzie. Gerlach – od ponad 250 marka jest obecna w każdym polskim domu. Łączy ponadczasową elegancję z najwyższą jakością wytwarzanych produktów, które zostały docenione licznymi nagrodami i wyróżnieniami. W Ofercie Rabatowej znajdziesz m.in. sztućce marki Gerlach, które posiadają wieczystą gwarancję. Z myślą o Was wynegocjowaliśmy najlepsze ceny! Profinamiot – impreza na świeżym powietrzu, garaż dla auta, hale łukowe a może namiot magazynowy? W Ofercie Rabatowej znajdziesz namiot, którego szukasz a my dostarczymy go za darmo! Razem z Partnerem gwarantujemy najwyższą jakość, bezpłatną i bezpieczną dostawę, a to wszystko w atrakcyjnej cenie! Z myślą o Was chcemy rozwijać i poszerzać Ofertę Rabatową, zapraszać nowych Partnerów do Programu „mojaWieś”. Jeśli szukacie produktu, którego nie ma na sklepie – śmiało dzwońcie na nasz bezpłatny numer 800 007 444, a my znajdziemy go za Was i wynegocjujemy świetną cenę! Czytaj dalej

1 6

Tłum turystów na Śnieżnicy

17 czerwca b.r. po raz kolejny turyści i pasjonaci górskich wędrówek gościli na Śnieżnicy (1006 m.) w ramach akcji Odkryj Beskid Wyspowy. Organizatorem niedzielnego spotkania była Gmina Mszana Dolna oraz Forum Gmin Beskidu Wyspowego, Fundacja Rozwoju Regionu  Rabka i Województwo Małopolskie. W wydarzeniu uczestniczyła m.in. pięćdziesięcioosobowa grupa turystów z Piekar Śląskich. Gości na szczycie Śnieżnicy powitały: Katarzyna Szybiak - Zastępca Wójta Gminy Mszana Dolna oraz Aleksandra Kania - Przewodnicząca Rady Gminy i  Czesław Szynalik z Forum Gmin Beskidu Wyspowego. Wędrowcy skorzystali z poczęstunku w postaci kiełbaski z grilla, a na potwierdzenie „zaliczenia” kolejnej beskidzkiej wyspy otrzymali okolicznościową przypinkę.   Tradycją wypraw w ramach akcji OBW są stałe konkursy. Najmłodszym zdobywcą Śnieżnicy okazał się jedenastomiesięczny Marcel z Mszany Dolnej, najstarszym zaś Piotr z Tokarni (79 lat). Elżbieta, która na Śnieżnicę przyjechała z Warszawy, była turystką  z najdalszego zakątka Polski, a Stanisława z Chicago – z najdalszego zakątka świata. Rodzinnie Śnieżną Górę odkrywali Pazdurowie ze Skrzydlnej.  Najlepiej w konkursie wiedzy o Beskidzie Wyspowym wypadli mieszkańcy Mszany Dolnej: Stanisław (I miejsce) i Feliks (II miejsce). Nagroda za III miejsce trafiła do Krzysztofa z Włosania. „Najmilszą” wybrano Monikę z Wieliczki, a „najmilszym” Ignacego z Tokarni. Laureaci konkursów otrzymali z rąk Katarzyny Szybiak i Aleksandry Kani nagrody ufundowane przez Gminę Mszana Dolna. Mszę świętą dla wszystkich „odkrywców” Śnieżnicy odprawił ksiądz ks. Jan Zając – Kapelan   Młodzieżowego Ośrodka Rekolekcyjnego zlokalizowanego pod szczytem góry. Oprawę muzyczną Eucharystii zapewniła Orkiestra Dęta „Echo Zagórzan” z Kasiny Wielkiej. Spotkanie zakończono wykonaniem wspólnej fotografii.   Autor: Magda Polańska Czytaj dalej

0 3

Trwa przekierowywanie...

Plik jest zbyt duży, dozwolona wielkośc to max 10MB.

Korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies.

Zamknij